İçeriğe geç
Aveb Group
Menü
Bizi arayın

Cins değişikliği

Cins değişikliği, tapuda yazan taşınmaz niteliğini (arsa, tarla, kargir ev, ahır gibi) zemindeki gerçek duruma uygun hâle getirmek için yapılan ve tapuya tescil edilen işlemdir.

Cins değişikliği nedir?

Cins değişikliği, tapu kaydında taşınmazın niteliği olarak yazan bilginin (örneğin "arsa", "tarla", "kargir ev", "ahır") değiştirilmesidir.

Tapuda her parselin bir "cinsi" vardır. Boş bir arsaya bina yapıldığında, bina yıkıldığında ya da bir tarlaya ahır veya depo eklendiğinde tapudaki bu bilgi kendiliğinden değişmez. Zemindeki durum ile tapu kaydı arasındaki bu fark; satışta, kredide, mirasta ve kat mülkiyetine geçişte sorun çıkarabilir.

Cins değişikliği tescile tabi bir işlemdir: arazide tespit yapılır, bir tescil bildirimi hazırlanır, kadastro müdürlüğünün kontrolünden sonra tapu müdürlüğü yeni niteliği kayda geçirir.

Önemli bir not: Yapı kullanma izin belgesi (iskân) düzenlenen yapılarda cins değişikliği, kanun gereği kendiliğinden yapılır. İzni veren idare (çoğu durumda belediye) belgeyi ve yapı aplikasyon projesini Mekânsal Adres Kayıt Sistemine yükleyerek kadastro müdürlüğüne gönderir, kadastro müdürlüğü tescil bildirimini hazırlar, tapu da başka belge istemeden işlemi tamamlar. Bu işlem döner sermaye hizmet bedelinden muaftır. Yeni iskân aldıysanız önce tapu kaydınıza bakın; değişiklik yapılmış olabilir.

Ne zaman gerekir?

Kendiliğinden yapılan değişikliğin kapsamı dışında kalan durumlarda bir büronun başvurusu gerekir. En sık karşılaşılanlar:

  • Bina yıkıldıysa: Tapuda hâlâ "ev" ya da "bina" yazıyorsa, yıkımdan sonra kaydın "arsa" olarak düzeltilmesi. Yıkımın hangi belgeyle ya da tespitle kanıtlanacağı ilgili idareye ve tapu müdürlüğüne göre değişir.
  • Eski tarihli iskân: Yapı kullanma izni elektronik sisteme yüklenememiş eski binalar. Kanun bu binalarda da, idarenin belgeyi ve yapı aplikasyon projesini elektronik ortamda kadastro müdürlüğüne göndermesi hâlinde aynı kendiliğinden yolu işletir; gönderim yapılmamış ya da eksikse işlem takılır.
  • Ek yapılar: Ana binaya ek olarak yapılan ve izni alınmış depo, garaj ya da ahır gibi yapıların tapuya işlenmesi.
  • Kırsal yapılar: Köy yerleşik alanında ya da tarım arazisinde, izinle yapılmış ev, ahır, samanlık gibi yapıların tapuya işlenmesi. İzni hangi idarenin verdiği ve hangi belgenin istendiği alanın imar durumuna (planlı alan, plansız alan, köy yerleşik alanı) göre değişir.
  • Yapı kayıt belgesi: İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış yapılarda, maliklerin tamamının muvafakati bulunur ve imar planında umumi hizmet alanına denk gelen kısım terk edilirse, iskân aranmadan cins değişikliği yapılabilir. Bu durumda kanundaki kayıt bedelinin iki katı ödenir. Başvuru dönemi kapandığı için bu yol bugün yalnız belgeyi o dönemde almış yapılar için söz konusu olabilir.

Her durumda işin ön şartı, yapının yasal izinlerinin bulunmasıdır. İzinsiz bir yapıyı tapuya bina olarak yazdırmanın genel yolu cins değişikliği değildir.

Süreç nasıl ilerler?

Belgeler tamamlandıktan sonra arazide tespit yapılır, tescil bildirimi hazırlanır, kadastro kontrolünden sonra tapuda tescil edilir.

  1. Başvuru & sözleşme
  2. Belgeleriniz bekleniyor
  3. Arazi ölçüsü / tespitArazide ölçüm
  4. Tescil bildirimi düzenleme
  5. Kadastro Müdürlüğü kontrolündeKadastro Müdürlüğü
  6. Tapu Müdürlüğü'nde tescildeTapu Müdürlüğü
  7. Teslim

Gerekli evraklar

Yapı kullanma izin belgesi çoğu durumda temel belgedir; yapının durumuna göre başka belge de istenebilir.

  • Tapu senedi / tapu kaydı
  • Kimlik fotokopisi
  • Vekâletname (müşteri vekilse)Gerekirse
  • SözleşmeGerekirse
  • Yapı kullanma izin belgesi
  • Yapı ruhsatıGerekirse
  • Numarataj / adres belgesiGerekirse

Süreç kısaca

İlk görüşmede tapu kaydına ve elinizdeki belgelere bakarız. Kendiliğinden yapılması gereken bir değişiklikse bunu size söyleriz; büroya gerek kalmayabilir.

Büro işi gerekiyorsa önce yapı ile ilgili belgeler tamamlanır. Sonra arazide yapının parsel içindeki yeri ve dış ölçüleri tespit edilir; yapının komşu parsele ya da yola taşıp taşmadığına da bakılır. Bu tespite göre tescil bildirimi hazırlanır ve kadastro müdürlüğüne gönderilir. Kontrolden sonra tapu müdürlüğü yeni niteliği tescil eder.

Dosyanızın hangi aşamada olduğunu Dosya takibi sayfasından izleyebilirsiniz.

Mevzuat dayanağı

  • 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun m.1: Cins değişikliği, tescile tabi kadastro teknik hizmetlerinden biridir; yapım sorumluluğu lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarına verilmiştir. Muhdesatın terkini, arzî irtifak hakkı tesisi ya da terkini ve birleştirme de aynı hükümde sayılır. Tescil tapu müdürlüğünde yapılır.
  • Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik m.22: Lisanslı büroların görevlerini sayar; bu görevler, mevzuatın izin verdiği haller dışında lisanslı mühendisler ve kadastro müdürlükleri dışında başkasınca yapılamaz.
  • 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.10 ve geçici m.1: Yapı kullanma izin belgesi düzenlenen yapıların cins değişikliğini kendiliğinden yapılan bir işlem hâline getirir; kat irtifakı varsa taşınmaz aynı yolla kat mülkiyetine çevrilir. 7327 sayılı Kanunla getirilen bu kural, sisteme yüklenemeyen eski tarihli belgeler için de geçici madde ile işletilir.
  • 3194 sayılı İmar Kanunu m.30 ve geçici m.16: Yapı kullanma izninin yapı ruhsatını veren belediye ya da valilikten alınacağını düzenler; yapı kayıt belgesi olan yapılarda belli şartlarla iskân aranmadan cins değişikliğine imkân tanır.
  • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü genelgeleri: Kanunun uygulamasının ayrıntısını, örneğin kendiliğinden cins değişikliğinin nasıl yürütüleceğini, bu genelgeler düzenler.

Lisanslı bürolar il genelinde yetkilidir; başvuru sahibi il içinde dilediği lisanslı büroyu seçmekte serbesttir. İdare, gerektiğinde işlerin bürolar arasında dağıtılmasına ilişkin usul belirleyebilir.

Süreyi neler etkiler?

  • Belgelerin durumu: Yapı kullanma izni ya da yıkım belgesi gibi belgelerin belediyeden alınması çoğu zaman en uzun adımdır.
  • Yapı ile belgenin uyumu: Zemindeki yapı, izindeki projeden farklıysa (ek kat, genişleme) işlem durabilir; önce farkın çözülmesi gerekir.
  • Taşkın yapı: Yapı komşu parsele ya da yola taşıyorsa bu durum tescil bildiriminde gösterilir ve ek işlem gerektirebilir.
  • Hisseli tapu: Paydaşların sayısı ve ulaşılabilirliği, işlemde kimlerden belge ya da imza istendiğini ve süreyi etkiler; bu, dosyaya göre tapu müdürlüğünden netleşir.
  • Kurum yoğunluğu: Kadastro ve tapu müdürlüğündeki iş yoğunluğu döneme göre değişir.

Sık sorulan sorular

İskân aldım, ayrıca cins değişikliği başvurusu yapmam gerekir mi?

Çoğu durumda hayır; iskân alınan yapılarda işlem kendiliğinden yapılır. Ancak belgenin sisteme yüklenmemiş olması gibi aksaklıklar olabilir. Tapu kaydınızda değişiklik görünmüyorsa belediyeye ve tapu müdürlüğüne sorun; gerekirse biz bakalım.

Ruhsatsız evimi tapuya ev olarak yazdırabilir miyim?

Cins değişikliği, yasal izinleri olan yapılar içindir. İzinsiz yapılar için yapı kayıt belgesi gibi özel düzenlemeler dışında bu yol açık değildir. Durumunuzu belgelerinizle birlikte değerlendirip ne yapılabileceğini söyleyebiliriz.

Binam yıkıldı, tapuda hâlâ ev yazıyor. Sorun olur mu?

Satış, ifraz ya da yeni yapı ruhsatı aşamasında kayıt ile zemin uyumsuzluğu sorun çıkarabilir. Yıkımdan sonra kaydı "arsa" olarak düzelttirmeniz önerilir. Bunun için ilgili idareden yıkıma ilişkin bir belge ya da tespit istenebilir; neyin istendiği idareye ve tapu müdürlüğüne göre değişir.

Cins değişikliği ile kat mülkiyeti aynı şey mi?

Hayır. Cins değişikliği parselin niteliğini (arsa yerine bina) değiştirir. Kat mülkiyeti ise binadaki daireleri ayrı tapulara bağlar. İskânla birlikte kat irtifakı kat mülkiyetine kendiliğinden çevrilebilir; ayrıntı için Kat irtifakı ve kat mülkiyeti sayfasına bakabilirsiniz.

Tarlamın cinsini arsa yaptırabilir miyim?

Bir tarlanın arsa niteliği kazanması, parselin imar planı içinde kalması ve imar uygulamasının (3194 sayılı İmar Kanunu m.18, arazi ve arsa düzenlemesi) yapılmasıyla ilgilidir; yalnız tapu kaydındaki cinsi değiştirmekle olmaz. Parselinizin imar durumuna bakarak hangi yolun mümkün olduğunu söyleyebiliriz.

İlgili hizmetler

Tapunuz zemindeki durumu gösteriyor mu?

Tapu kaydınızı ve yapıyla ilgili belgelerinizi getirin; kendiliğinden mi yapılır, büro mu gerekir, birlikte bakalım.

Teklif isteyin

Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.

Aveb Group, inşaat, harita, mühendislik

Gökçek Medya

Kayseri cins değişikliği: nedir, ne zaman gerekir?