İçeriğe geç
Aveb Group
Menü
Bizi arayın

Kat irtifakı ve kat mülkiyeti

Kat irtifakı, yapılacak ya da yapımı süren bir binada her bağımsız bölüm için arsa payına bağlı olarak tapuda kurulan haktır; bina bitip yapı kullanma izni alınınca kat mülkiyetine, yani her daire ve dükkân için ayrı tapuya dönüşür.

Kat irtifakı ve kat mülkiyeti nedir?

Kat irtifakı, henüz yapılmamış ya da yapımı süren bir binada her daire ve dükkân için tapuda kurulan, arsa payına bağlı bir haktır; bina bitip yapı kullanma izni alınınca bu hak kat mülkiyetine, yani her bağımsız bölümün kendi tapusuna dönüşür.

Binadaki her daire, dükkân ya da ofis kanunda bağımsız bölüm diye anılır. Merdiven, çatı, bahçe gibi herkesin kullandığı yerler ortak yerdir. Her bağımsız bölüme arsanın bir payı bağlanır; buna arsa payı denir. Kat irtifakı kurulduğunda her bağımsız bölüme düşen arsa payı tapuya yazılır; böylece bina bitmeden de daireler satılabilir, ipotek ettirilebilir.

Kat mülkiyeti ise binanın tamamlandığını ve kullanılabildiğini gösteren son aşamadır. Kanun, kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesini yapının tamamı için düzenlenen yapı kullanma izin belgesine bağlar. Çevirme kendiliğinden (resen) yapılabildiği gibi arsa malikinin ya da irtifak sahibi ortak maliklerden birinin isteğiyle de yapılabilir.

Bu işte tapuya verilen ana belge, mimarın hazırladığı ve yetkili idarece onaylanan mimari projedir. Binanın parseldeki yerini gösteren vaziyet planı da, kat irtifakına ve kat mülkiyetine esas paylaşım tablosu da bu projenin parçasıdır ve mimar tarafından hazırlanır. Harita mühendisinin işi parselin ve binanın arazideki konumuyla ilgilidir: binanın köşe koordinatlarını, yaklaşma mesafelerini ve kotlarını gösteren yapı aplikasyon projesini harita mühendisleri hazırlar. Hatalı blok ya da bağımsız bölüm numaralarının düzeltilmesinde de teknik rapor lisanslı harita kadastro bürosundan ya da kadastro müdürlüğünden gelir.

Ne zaman gerekir?

En sık karşılaşılan durumlar:

  • Kat karşılığı inşaat: Arsa sahibi ile müteahhit daireleri paylaşacaksa, kimin hangi bağımsız bölümü alacağı kat irtifakıyla tapuya yazılır.
  • Binayı bitmeden satmak: Daireleri yapım sürerken satmak ya da kredi kullandırmak için önce kat irtifakı gerekir.
  • Bina bitti, tapular arsa görünüyor: Yapı kullanma izni alınmış ama tapuda hâlâ kat irtifakı ya da arsa yazıyorsa durumun neden çözülmediğini bulmak gerekir.
  • Eski binalar: Kat mülkiyeti hiç kurulmamış, hisseli tapu ile kullanılan eski apartmanlarda.
  • Numara hataları: Projedeki blok ya da bağımsız bölüm numarası ile kapıdaki numara ya da tapudaki numara birbirini tutmuyorsa.
  • Toplu yapılar: Belli bir onaylı yerleşim planına göre yapılan, ortak tesisleri ve ortak yönetimi olan birden çok yapılı sitelerde yapıların konumunun ve ortak yerlerin vaziyet planında gösterilmesi gerektiğinde.

Süreç nasıl ilerler?

Önce projelerin toplanması, sonra vaziyet planı ve bağımsız bölüm düzeni, ardından belediye onayı ve tapu tescili.

  1. Sözleşme
  2. Projeleriniz bekleniyor
  3. Vaziyet planı
  4. Bağımsız bölüm planları
  5. Belediye onayındaBelediye
  6. Tapu Müdürlüğü'nde tescildeTapu Müdürlüğü
  7. Teslim

Gerekli evraklar

Hisseli arsada bütün paydaşların imzası gerekir; vekil varsa vekâletname getirin.

  • Tapu senedi / tapu kaydı
  • Kimlik fotokopisi
  • Vekâletname (müşteri vekilse)Gerekirse
  • SözleşmeGerekirse
  • Mimari proje
  • İskan / yapı kullanma izniGerekirse
  • Bağımsız bölüm listesiGerekirse

Süreç kısaca

İş, elinizdeki projelerin toplanmasıyla başlar: onaylı mimari proje, varsa yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi, tapu kaydı. Eski binalarda proje bulunamıyorsa binanın mevcut hâlinin ölçülüp çizilmesi (röleve) gerekebilir; bu durumda iş mimarla birlikte yürür.

Ardından vaziyet planı ve projedeki bağımsız bölüm düzeni kontrol edilir: bina ya da blokların parseldeki konumu, parsel sınırlarına olan uzaklıkları, ortak alanlar. Bağımsız bölümlerin numaraları, katları ve nitelikleri projeyle ve tapuya gidecek listeyle karşılaştırılır. Arsa payları kanuna göre bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle orantılı olarak projede gösterilir; projeyi mimar hazırlar, malikler imzalar. Paylar orantılı verilmediyse her malik, payların yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir. Bu yüzden payı biz belirlemeyiz; yalnız listenin projeyle ve tapu kaydıyla tutarlı olup olmadığına bakarız. Bu işte büronun hazırladığı belgeler dosyanın durumuna göre değişir ve dosya açılırken yazılı olarak belirtilir; vaziyet planı ile bağımsız bölüm planları mimari projenin parçasıdır ve projeyi hazırlayan mimara aittir, yapı aplikasyon projesi ise harita mühendisince hazırlanır.

Dosya yetkili idarenin (çoğu durumda belediye) onayına sunulur. Onaylı proje elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilir ve tescil yapılır. Arsa sahibi ile yüklenici arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi varsa ve hak sahiplerine düşen bağımsız bölümler belirlenmişse, kanun yüklenicinin isteği üzerine kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisini ilgili idarenin yapmasına da imkân tanır; bu durumda projede ve yönetim planında malik imzası aranmaz.

Bina bitip yapı kullanma izni alındığında ise kanun, binanın cins değişikliğini ve kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesini kendiliğinden (resen) yapılacak işlem olarak düzenler: izin belgesini düzenleyen idare belgeyi Mekânsal Adres Kayıt Sistemi üzerinden kadastro müdürlüğüne iletir, tescil bildirimi düzenlenir ve tapu müdürlüğü başka belge aramadan işlemi yapar. Bu yüzden yeni binalarda kat mülkiyetine geçiş çoğu zaman ayrı bir dosya gerektirmez; gerektiren, resen işlemin takıldığı ya da eski kayıtların karıştığı durumlardır.

Mevzuat dayanağı

  • 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.1 ve m.2: Bağımsız bölüm, ortak yer, arsa payı, kat irtifakı ve kat mülkiyeti kavramlarını tanımlar.
  • 634 sayılı Kanun m.3: Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, bağımsız bölümlerin değerleriyle orantılı arsa payının projede açıkça gösterilmesiyle kurulur. Kat irtifakı, yapının tamamı için düzenlenen yapı kullanma izin belgesine dayanarak kat mülkiyetine resen çevrilir.
  • 634 sayılı Kanun m.10: Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmî senetle ve tapu siciline tescille doğar. Ana taşınmazın tümü kat mülkiyetine çevrilmeden yalnız bazı bölümleri üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz. Yapı kullanma izin belgesi düzenlenen yapılarda cins değişikliği ve kat mülkiyetine çevirme resen yapılır; bu işlemler döner sermaye hizmet bedelinden muaftır. Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin isteğiyle tesis işleminin ilgili idarece yapılmasına da bu madde imkân tanır.
  • 634 sayılı Kanun m.12 ve m.14: Kat mülkiyetinin kurulması için onaylı mimari proje ile yapı kullanma izin belgesi, ayrıca malikçe imzalanmış bir yönetim planı verilir. Kat irtifakında proje ve yönetim planı aranır; kat mülkiyetine geçişte yönetim planı ayrıca istenmez. Projede bağımsız bölümlerin numarası, niteliği ve arsa payları gösterilir; proje mimar tarafından hazırlanır ve elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilir.
  • 634 sayılı Kanun ek m.5: Projedeki hatalı blok numarası, blok kat malikleri kurulunun salt çoğunlukla aldığı karara ve lisanslı harita kadastro bürosunun ya da kadastro müdürlüğünün hazırladığı teknik rapora göre düzenlenen, idarece onaylanmış yeni vaziyet planıyla düzeltilir. Hatalı bağımsız bölüm numarası ise aynı kurumların hazırladığı ve idarece onaylanan teknik raporla düzeltilir; bu düzeltmede ayni ve şahsi hak sahiplerinin muvafakati aranır.
  • 634 sayılı Kanun m.66 ve m.68: Toplu yapılarda yapıların konumu ve ortak yerler, onaylı imar planına uygun olarak hazırlanan vaziyet planında ve projelerde gösterilir.
  • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.57: Mimari projenin vaziyet planını ve kat irtifakına, kat mülkiyetine esas paylaşım tablosunu içerdiğini, yapı aplikasyon projesinin ise harita mühendislerince hazırlanıp idarece onaylandığını düzenler.

Numara düzeltmesi için gereken teknik raporu kanun lisanslı harita kadastro bürosuna ya da kadastro müdürlüğüne bırakır. Hangi işin hangi büro türünce yapılacağı işin türüne ve parselin bulunduğu yere göre değişir; bunu dosyanızı gördükten sonra söyleriz.

Süreyi neler etkiler?

  • Projenin durumu: Onaylı mimari proje eksiksizse iş kısa yoldan ilerler; proje kayıpsa ya da bina projeden farklı yapılmışsa önce bu çözülür.
  • Malik sayısı: Hisseli arsada bütün paydaşların imzası gerekir; ulaşılamayan ya da vefat etmiş bir paydaş işi en çok uzatan sebeptir.
  • Projeye aykırılık: Binada projede olmayan bir kat, kapatılmış balkon ya da bölünmüş daire varsa yapı kullanma izni ve kat mülkiyeti takılabilir.
  • Belediye onayı: Belediyenin proje inceleme yoğunluğu.
  • Tapu kaydındaki şerhler: İpotek, haciz, kat karşılığı sözleşme şerhi gibi kayıtların yeni bağımsız bölümlere nasıl taşınacağı.

Sık sorulan sorular

Kat irtifakı olan dairem tapuda güvende mi?

Kat irtifakı tapuya tescil edilmiş bir haktır; daireyi satabilir, ipotek ettirebilir, miras bırakabilirsiniz. Eksik olan, binanın bittiğinin ve yapı kullanma izni alındığının tapuya yansımasıdır. Kat mülkiyetine geçince tapu kaydınız binanın bugünkü hâliyle eşleşir.

Yapı kullanma izni aldık ama tapu hâlâ kat irtifakı görünüyor, ne yapmalıyız?

Kanun bu dönüşümü kendiliğinden yapılacak işlem olarak düzenler. Takıldıysa sebep çoğunlukla izin belgesinin sisteme aktarılmaması, projedeki bir numara hatası ya da tapudaki bir şerhtir. Önce tapu müdürlüğünden durumu sormanızı öneririz; teknik bir hata çıkarsa çözümü için bize ulaşabilirsiniz. Cins değişikliğinin ayrıntısı Cins değişikliği sayfasında.

Projesi olmayan eski bir apartmanda kat mülkiyeti kurulabilir mi?

Kanun kat mülkiyetinin kurulması için onaylı mimari proje ve yapı kullanma izin belgesi ister. Projesi olmayan eski binada önce binanın mevcut hâlinin ölçülüp çizilmesi, imar mevzuatına uygunluğunun idarece değerlendirilmesi gerekir. Binada izinsiz ekler varsa süreç uzar ya da ek işlem ister. Kesin cevap için tapu kaydına ve belediyedeki dosyaya bakmak gerekir.

Arsa payını harita mühendisi mi belirler?

Hayır. Arsa payı bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle orantılı olarak projede gösterilir; projeyi mimar hazırlar, malikler imzalar. Harita mühendisi konum, alan ve numara tutarlılığı yönünden çalışır.

Kapıdaki daire numarası tapudakiyle farklı, sorun olur mu?

Satışta ve kredide sorun çıkarabilir. Kapı numarası adres kaydından, bağımsız bölüm numarası projeden gelir; ikisi farklı olabilir. Projedeki numara hatalıysa kanunda bunun için ayrı bir düzeltme yolu vardır ve teknik raporla yapılır.

İlgili hizmetler

Kat irtifakı ya da kat mülkiyeti için ne gerektiğini öğrenin

Tapu bilginizi ve elinizdeki projeleri getirin; dosyanın hangi aşamada takıldığını birlikte görelim.

Teklif isteyin

Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.

Aveb Group, inşaat, harita, mühendislik

Gökçek Medya

Kayseri kat irtifakı ve kat mülkiyeti nasıl kurulur?