İçeriğe geç
Aveb Group
Menü
Bizi arayın

Mukayeseli keşif

Mukayeseli keşif, bir yapım işinde başlangıçtaki keşif miktarlarıyla işin sonunda gerçekten yapılan miktarların kalem kalem karşılaştırılmasıdır. Harita mühendisi bu karşılaştırmanın ölçüye dayanan kalemlerini ölçer ve hesaplar.

Mukayeseli keşif nedir?

Mukayeseli keşif, bir yapım işinde ihaledeki keşif miktarları ile işin sonunda gerçekte yapılan miktarların yan yana konduğu karşılaştırma hesabıdır; hangi kalemin arttığını, hangisinin azaldığını gösterir.

Önce iki terim. Keşif, bir işe başlamadan önce yapılacak imalatların miktarını ve tahmini maliyetini çıkaran hesaptır: ne kadar kazı, kaç metre boru, kaç metrekare kaldırım. Mukayese karşılaştırma demektir. Yapım sürerken projeler değişir; zemin beklenenden farklı çıkar, bir yol kotu yükselir, bir altyapı hattı uzar. İş bitince ya da büyük bir değişiklik olduğunda idare, başlangıçtaki keşif ile gerçekleşen arasındaki farkı belgeli bir hesap olarak ister.

Bu sayfa terimin kamu yapım işlerindeki anlamını anlatır. Mevzuat bu sözü çoğunlukla adıyla tanımlamaz; uygulamada iş artışı ve eksilişi hesabının adı olarak kullanılır, işin sonunda artan ve azalan miktarların hesaplanıp idareye sunulmasını anlatır. Aynı söz zaman zaman hasar tespiti ya da iki teklifin karşılaştırılması için de kullanılır; bunlar ayrı işlerdir.

Harita mühendisinin payı, ölçüyle belirlenen kalemlerdir: kazı ve dolgu hacmi, yol, bordür ve kaldırım uzunlukları, kanalizasyon ve su hatlarının boyu ve derinliği, istinat duvarı, peyzaj ve otopark alanları. Bina içindeki beton, demir, sıva gibi kalemlerin metrajı ise inşaat mühendisi ve mimarın işidir. Büromuz ölçüye dayanan kalemleri ölçer, hesaplar ve belgeler.

Ne zaman gerekir?

  • İş artışı ya da eksilişi olduğunda: Proje değişikliği ya da zemin koşulları yüzünden miktarlar sözleşmedekinden saptığında.
  • Kabul öncesinde: İşin sonunda kesin hesap hazırlanırken gerçekleşen miktarların belgelenmesi gerektiğinde.
  • Miktar anlaşmazlığında: Yüklenici ile idare ya da yüklenici ile taşeron arasında "ne kadar yapıldı" sorusu tartışmalı olduğunda.
  • Toplu konut ve altyapı işlerinde: Altyapı ve çevre düzenlemesi kalemleri genellikle arazi ölçüsüyle doğrulanır. Büromuz TOKİ toplu konut projelerinde ölçüm yaptı; örnekler projeler sayfasında.
  • Özel işlerde: Kamu işi olmasa da taşeron hakedişlerinde aynı karşılaştırma istenebilir.

En sağlıklı mukayeseli keşif, işin başında ölçülmüş bir zemine dayanır. Kazıdan önce arazinin yükseklikleri ölçülmemişse sonradan kesin bir hacim bulmak zorlaşır. Bu yüzden işe başlarken bir plankote ölçüsü yaptırmak, sonradaki her hesabı kolaylaştırır.

Süreç nasıl ilerler?

  1. Belgeleri toplamaSözleşme, keşif ve birim fiyat listesi, onaylı projeler, değişiklik onayları ve önceki hakediş metrajları incelenir.
  2. Başlangıç durumunu kurmaİşin başındaki zemin ölçüsü, en kesitler ya da plankote varsa esas alınır. Yoksa hangi verinin kullanılacağı idareyle konuşulur.
  3. Yerinde ölçümYapılmış imalatların son durumu GNSS ve total station ile ölçülür: yollar, hatlar, rögarlar, duvarlar, kazı ve dolgu yüzeyleri.
  4. HesapHacim, uzunluk ve alanlar kalem kalem hesaplanır. Her kalem projedeki ve keşifteki miktarla karşılaştırılır.
  5. Karşılaştırma cetveliArtan ve eksilen miktarlar tabloya dökülür. Ölçü krokileri, kesitler ve hesap dökümleri eklenir.
  6. Sunum ve kontrolDosya idareye sunulur. İdarenin kontrol mühendisi denetler; istenen düzeltmeler yapılır.

Mevzuat dayanağı

Kamu yapım işlerinde miktar değişikliğinin kuralları sözleşme mevzuatındadır. Burada yalnız çerçeveyi veriyoruz; sözleşmenize göre nasıl uygulanacağını idare ve yüklenici belirler.

  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.24: Öngörülemeyen durumlar yüzünden iş artışı zorunlu olursa, artışa konu işin sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmadan asıl işten ayrılmasının teknik ya da ekonomik olarak mümkün olmaması şartıyla, aynı yükleniciye yaptırılmasına izin verir. Artış oranı sözleşme türüne göre sınırlıdır: anahtar teslimi götürü bedel işlerde sözleşme bedelinin yüzde onuna, birim fiyatlı işlerde yüzde yirmisine kadardır; birim fiyatlı yapım işlerinde Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında yüzde kırka kadar artırabilir. Sözleşme bedelinin yüzde sekseninden düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde ise yüklenici işi bitirmek zorundadır.
  • Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.21, m.22 ve m.40: m.21 sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işleri, iş eksilişini ve işin tasfiyesini, m.22 sözleşmede bulunmayan ya da fiyatı belirli olmayan işlerin yeni birim fiyatını, m.40 kesin hakediş raporunu ve hesap kesilmesini düzenler.
  • Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği: Geçici ve kesin kabul işlemlerini düzenler; genel şartname de kabul işlemlerinin bu yönetmelik dikkate alınarak yürütüleceğini söyler.
  • Sözleşme ve ihale dokümanı: Kanun, iş artışının sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde yaptırılacağını söyler; bu yüzden idarenin özel şartnamesi ve metraj kuralları da esas alınır.
  • Ölçü ve harita standartları: Büyük ölçekli harita ve harita bilgisi üretiminin teknik esasları Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği'nde düzenlenir. İdarenin şartnamesi ölçü doğruluğu için ayrıca kural koyabilir.

Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Artışın nasıl ödeneceği, süre uzatımı ya da yeni birim fiyat konuları sözleşmenin tarafları arasındadır; biz ölçüyü ve hesabı belgeleriz.

Süreyi neler etkiler?

  • İşin büyüklüğü ve kalem sayısı: Altyapısı olan geniş bir sitede ölçülecek kalem çoktur.
  • Başlangıç ölçüsü: İlk zemin ölçüsü yoksa hesap için başka veri aranır; bu araştırma zaman alır.
  • Kapanmış imalatlar: Toprağa gömülmüş boru, dolgu altındaki temel sonradan doğrudan ölçülemez. Rögarlardan, belgelerden ve yapım sırasındaki kayıtlardan çıkarım yapılır.
  • Proje değişikliklerinin belgesi: Değişiklik onayları dağınıksa hangi projenin esas alınacağı netleştirilir.
  • Şantiyenin durumu: Çalışan iş makineleri, kapalı alanlar ve hava ölçüyü yavaşlatır.
  • İdarenin kontrolü: Kontrol mühendisinin incelemesi ve istenen düzeltmeler ayrı bir adımdır.

Sık sorulan sorular

Mukayeseli keşifi kim hazırlar?

Kamu işlerinde kesin metraj ve hesapları genel şartnameye göre yapı denetim görevlisi ile yüklenici birlikte hazırlayıp imzalar, idare inceler ve onaylar. Mukayeseli keşif cetvelini kimin hazırlayacağı sözleşmeye ve idarenin isteğine göre değişir. Ölçüyle belirlenen kalemlerin hesabını harita mühendisi yapar ve imzalar; diğer kalemleri ilgili mühendisler hazırlar.

Toprağa gömülmüş boruyu sonradan nasıl ölçersiniz?

Doğru yol, boru kapanmadan ölçmektir. Kapanmışsa rögar kapaklarından ve bağlantı noktalarından güzergâh ve derinlik çıkarılır, yapım sırasındaki kayıtlarla karşılaştırılır. Bu yüzden yapım sürerken düzenli as-built ölçüsü yaptırmanızı öneririz.

Kazı ve dolgu hacmi nasıl hesaplanır?

İşin başındaki ve sonundaki zemin yüzeyi ölçülür, iki yüzey arasındaki hacim hesaplanır. Yöntemin ayrıntısı kübaj sayfasında. Geniş alanlarda yüzey drone ile de çıkarılabilir.

Hasar tespiti ile mukayeseli keşif aynı şey mi?

Hayır. Hasar tespiti bir yapıdaki zararın belirlenmesidir ve genellikle bilirkişi ya da sigorta konusudur. Mukayeseli keşif ise bir yapım işinde planlanan ile gerçekleşen miktarın karşılaştırılmasıdır.

İşin başında ölçü yapılmadıysa ne olur?

Proje kotları, onaylı en kesitler ya da eski haritalar başlangıç olarak kullanılabilir. Hangisinin kabul edileceğine idare karar verir. Kesinliği düşen bu durumu baştan konuşmak gerekir.

İlgili hizmetler

İşinizde artan ve eksilen miktarları belgelemeniz mi gerekiyor?

Sözleşmenizi ve projelerinizi birlikte inceleyelim; hangi kalemlerin ölçüleceğini planlayalım.

Teklif isteyin

Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.

Aveb Group, inşaat, harita, mühendislik

Gökçek Medya

Mukayeseli keşif nedir, harita ölçüsü? Kayseri