İçeriğe geç
Aveb Group
Menü
Bizi arayın

Yola terk

Yola terk, parselinizin imar planında yol olarak ayrılmış kısmının ayrılıp kamuya bırakılması ve tapu kaydının buna göre düzeltilmesidir.

Yola terk nedir?

Yola terk, parselinizin imar planında yol olarak ayrılmış kısmını ayırıp kamuya bırakmanız ve tapu kaydının buna göre düzeltilmesidir.

İmar planı, bir bölgede nerede yol, park ya da yapı adası olacağını gösteren plandır. Plan çizilirken yollar çoğu zaman eski parsel sınırlarına bakılmadan geçirilir. Bu yüzden bir parselin bir şeridi plandaki yolun içinde kalabilir. Tapuda o şerit hâlâ sizin adınıza görünür; ama üzerine yapı yapamazsınız ve belediye ileride orayı yol olarak açacaktır.

Yola terk işleminde parselin yola düşen kısmı arazide ölçülür, haritası hazırlanır ve bu kısım tapuda parselinizden ayrılır. Geriye kalan kısım sizin parseliniz olarak devam eder; yeni sınırı ve daha küçük bir yüzölçümü olur. Terk edilen kısmın yüzölçümü tapu kütüğünde parselinizden düşülür ve alan kamunun kullanımına geçer. Terk edilen yerin tapuda tam olarak nasıl işleneceği işlemin dayanağına ve belediyenin kararına göre değişir; bunu dosya başında birlikte netleştiririz.

Yola terk tek başına yapılabildiği gibi çoğu zaman ifraz ya da tevhit işleminin içinde de yer alır. Parsel bölünürken ya da birleştirilirken yola düşen kısım aynı haritada ayrılır.

Ne zaman gerekir?

Yola terk çoğu zaman başka bir işin önünü açmak için gündeme gelir. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

  • Yapı ruhsatı başvurusu: Belediye, ruhsat vermeden önce parselin yola isabet eden kısmının terk edilmesini isteyebilir. Bu uygulama belediyeden belediyeye değişir; belediyenin size vereceği imar durumu belgesindeki şart esastır.
  • İfraz ya da tevhit: Parselinizi bölmek ya da komşu parselle birleştirmek istediğinizde, plandaki yola düşen kısım aynı işlemde ayrılır.
  • Yapı kayıt belgesi olan binalar: İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış, ama yapı kullanma izni bulunmayan bir binada maliklerin tamamının muvafakati varsa ve imar planında umumi hizmet alanına denk gelen kısım terk edilirse, yapı kullanma izni aranmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulabilir. Bu, 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesindeki bir hükümdür.
  • Parselin yapılaşabilir alanını netleştirmek: Satıştan, krediden ya da miras paylaşımından önce parselin gerçekte ne kadarının kullanılabilir olduğunu tapuya yansıtmak isteyen malikler işlemi kendileri başlatabilir.
  • Belediyenin yolu açmak istemesi: Belediye yolu açarken malikle görüşüp alanı terk yoluyla almayı önerebilir.

Parselinizde böyle bir durum olup olmadığını öğrenmenin ilk adımı imar durumu belgesidir. Bu belge belediyeden alınır ve parselinizin hangi kısmının yolda, hangi kısmının yapı adasında kaldığını gösterir.

Süreç düz yazıyla şöyle ilerler: önce imar durumu alınır, sonra arazide ölçü yapılır ve terk haritası hazırlanır. Dosya belediye encümenine gider, onaydan sonra kadastro müdürlüğünde kontrol edilir ve tapuda tescil edilir. Aşamalar ve istenen belgeler aşağıda.

Süreç nasıl ilerler?

Her aşamada dosyanızın hangi kurumda olduğunu takip bağlantınızdan görebilirsiniz.

  1. Sözleşme
  2. Belediyede imar durumu bekleniyorBelediye
  3. ÖlçüArazide ölçüm
  4. Dosya hazırlığı
  5. Belediye encümenindeBelediye
  6. Kadastro Müdürlüğü kontrolündeKadastro Müdürlüğü
  7. Tapu Müdürlüğü'nde tescildeTapu Müdürlüğü
  8. Teslim

Gerekli evraklar

Hisseli tapuda bütün maliklerin kimliği ya da vekâletnamesi gerekir.

  • Tapu senedi / tapu kaydı
  • Kimlik fotokopisi
  • Vekâletname (müşteri vekilse)Gerekirse
  • SözleşmeGerekirse
  • İmar durumu belgesi
  • Encümen kararıGerekirse

Mevzuat dayanağı

Yola terk tek bir maddede düzenlenmez; birkaç kaynağın birlikte okunması gerekir.

  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 15. ve 16. maddeler: İmar planı olan yerde önce parselasyon planının yapılmasını, ifraz ve tevhidin ise kural olarak parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda ve plana uygun yapılmasını öngörür; bazı istisnalar da sayılmıştır. Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ifraz ve tevhidin kanuna uygunluğunu belediye encümeni onaylar; bu sınırların dışında il idare kurulu onaylar. Karar sonra tapuya bildirilir.
  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 13. madde: Planda kamuya ayrılan özel mülkiyetteki yerlerin hangi yollarla kamuya geçeceğini sayar. Öncelik arazi ve arsa düzenlemesidir (18. madde uygulaması); bunun yanında tescil harici ve belediye ya da kamu mülkiyetindeki alanlardan karşılama, imar hakkı aktarımı, takas ve satın alma yolları da vardır. Maliklerin hisselerini idareye bağışlamaları ya da bedelsiz devretmeleri hâlinde kendilerinden vergi, resim, harç, döner sermaye ücreti ve benzeri bir bedel alınmayacağını da belirtir.
  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 17. madde: Belediyeye, yola giden yerler için hak sahiplerinin istihkaklarını bedel takdiriyle değiştirme yetkisi de verir. Bedel takdiri ve itiraz yolları Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre yürür.
  • Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik, 5. ve 7. maddeler: Beşinci maddede, uygulama imar planında kamuya ayrılan özel mülkiyetteki alanların bağış ya da terk yoluyla kamuya geçmesinde maliklerden vergi, harç ve benzeri bedel alınmayacağı yinelenir. Yedinci madde, parselasyon planı tescil edilmemiş yerlerde ifraz ve tevhidin hangi istisnai durumlarda yapılabileceğini düzenler; bu istisnaların bir bölümünde gerekçeli bir teknik rapor ve bunun encümen ya da il idare kurulu kararında belirtilmesi gerekir. Yönetmelik 2025 yılında değişmiştir.
  • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün tescile konu harita ve planların yapımı ve kontrolü genelgesi: Yola terk haritalarının nasıl hazırlanacağını ve kadastro müdürlüğünde nasıl kontrol edileceğini düzenleyen güncel genelgedir.

Bu haritayı serbest harita mühendislik bürosunun mu, lisanslı büronun mu hazırlayacağı işin türüne, TKGM'nin güncel düzenlemelerine ve parselin bulunduğu yere göre değişir. Aveb Group iki tür işi de yürütür; dosyanızı hangi sıfatla hazırlayacağımızı başta söyleriz.

Süreyi neler etkiler?

Yola terkin ne kadar süreceğini çoğunlukla büro dışındaki adımlar belirler:

  • İmar durumu belgesi: Belediyenin iş yüküne göre gelişi değişir.
  • Parselasyon planının durumu: Parselinizin bulunduğu yerde parselasyon planı tescil edilmemişse belediye gerekçeli teknik rapor isteyebilir ya da işi bölgenin 18. madde uygulamasına bırakabilir.
  • Encümen takvimi: Encümen belli günlerde toplanır; dosya gündeme alınana kadar beklenir.
  • Hisseli tapu: Birden çok malik varsa hepsinin imzası ya da vekâleti gerekir. Bir malike ulaşılamazsa iş durur.
  • Tapudaki şerhler: İpotek, haciz ya da başka bir şerh varsa işlemin nasıl yürüyeceği şerhin türüne göre değişir; bu yüzden dosyaya son zamanda alınmış, şerhleri gösteren tapu kaydı konur. İlgili kişi ya da kurumla görüşmek gerekebilir.
  • Ölçü ile tapu alanının farkı: Ölçülen alan tapudaki alanla yanılma sınırı içinde tutmazsa önce düzeltme gerekebilir.
  • Kadastro kontrolü: Kontrolde bulunan eksikler düzeltilip dosya yeniden gönderilir.

Size verdiğimiz bağlantıyla dosyanızın hangi kurumda beklediğini takip sayfasından görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yola terk ettiğim alan için para alır mıyım?

Terk bedelsiz de yapılabilir, bir karşılıkla da. Kanun, planda kamuya ayrılan alanların kamuya geçişi için arazi ve arsa düzenlemesi, imar hakkı aktarımı, takas ve satın alma gibi yollar sayar; yola giden yerler için bedel takdiriyle değişim de öngörülmüştür. Hangisinin mümkün olduğu belediyenin kararına ve parselin durumuna bağlıdır. Terk dilekçesi vermeden önce bu seçenekleri belediyeyle konuşmanızı ve sonucu yazılı almanızı öneririz.

Terk ettiğim alan ileride 18. madde uygulamasında hesaba katılır mı?

Evet, kanun bunu öngörür. Parselasyon planı yapılmadan ifraz ve tevhitle tescil edilmiş parsellerde, umumi hizmet alanına rastladığı için terk edilen ya da bağışlanan alanın parsele oranı, sonraki parselasyon planındaki düzenleme ortaklık payı oranından azsa yalnız aradaki fark kadar pay alınır (3194 sayılı Kanun, 18. madde). Bu yüzden terk kararını ve haritasını saklayın.

Yola terk yapmazsam ne olur?

Parselin yola düşen kısmı tapuda sizde kalır, ama orada yapı yapamazsınız. Belediye yolu açmak istediğinde bu alanı imar uygulamasıyla ya da kamulaştırmayla alabilir. Ruhsat ya da ifraz gibi bir işiniz varsa ve belediye terki şart koşuyorsa, terk yapılmadan o iş ilerlemez.

Hisseli tapuda yola terk yapılabilir mi?

Yapılabilir. Yönetmelik, ifraz ve tevhit işlemleri için kural olarak parsel maliklerinin tamamının muvafakatini arar; terk de bu işlemlerin içinde yürüdüğü için pratikte bütün maliklerin imzası ya da vekâleti istenir. Yurt dışındaki ya da gelemeyen malik vekâletname ile temsil edilir. Paydaşlardan biri karşı çıkarsa iş ilerlemeyebilir; bu durumda başka çözüm yolları konuşulur.

Belediye ya da tapu harç alır mı?

Kanun ve yönetmelik, kamuya ayrılan alanın bağış ya da bedelsiz devrinde malikten vergi, resim, harç ve döner sermaye ücreti alınmayacağını söyler (3194 sayılı Kanun, 13. madde; Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik, 5. madde). Haritanın hazırlanması ise mühendislik hizmetidir ve ayrıca ücretlendirilir. Belediyenin başka bir kalem isteyip istemediği belediyeye göre değişir.

Yola terk ile yoldan ihdas aynı şey mi?

Hayır, neredeyse birbirinin tersidir. Yola terkte parselden yola alan gider. Yoldan ihdasta ise artık yol olarak kullanılmayacak alandan yeni bir parsel oluşturulur. İkisini karşılaştıran yazımız: Yola terk ve yoldan ihdas nedir?

İlgili hizmetler

Parselinizin yolda kalan kısmı var mı?

Tapu bilginizi ve varsa imar durumu belgenizi getirin. Birlikte bakalım, hangi işlemin gerektiğini söyleyelim.

Teklif isteyin

Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.

Aveb Group, inşaat, harita, mühendislik

Gökçek Medya

Yola terk nedir, nasıl yapılır? Kayseri