Yoldan ihdas
Yoldan ihdas, imar planıyla kapanan yolun ya da yol fazlası olarak kalan alanın ölçülüp yeni bir parsel olarak tapuya tescil edilmesidir.
Yoldan ihdas nedir?
Yoldan ihdas, artık yol olarak kullanılmayacak bir alanın ölçülüp yeni bir parsel olarak tapuya yazılmasıdır.
"İhdas" oluşturmak demektir. Kadastro yapılırken yollar parsel olarak numaralanmaz; tapuda bir sahibi ve parsel numarası yoktur. Sonra bir imar planı yapıldığında eski bir köy yolu ya da kadastro yolu planda yapı adasının içinde kalabilir. Ya da yeni plan yolu daraltır ve kenarında bir şerit artar. Bu alanlara kapanan yol ya da yol fazlası denir. Güzergâhı değiştirilen bir yolun eski yatağı ya da kapanan bir dere yatağı da aynı durumdadır.
Bu alanların tapuda parsel olarak kaydı olmadığı için, parsel hâline getirilmeden kimseye devredilemez, komşu parselle birleştirilemez, üzerine yapı yapılamaz. Yoldan ihdas işleminde alanın sınırları arazide ölçülür, yüzölçümü hesaplanır, haritası hazırlanır ve alan yeni bir parsel olarak tescil edilir.
İhdas edilen parsel ilk aşamada kamunun adına tescil edilir; sizin adınıza değil. Tapu Kanunu, köy ve belediye sınırları içinde kapanmış yolların ve yol fazlalarının köy ya da belediye adına tescil edileceğini söyler; bazı özel durumlarda (örneğin güvenlik kuvvetlerinin kullandığı kadastral yollar) Hazine adına tescil yapılır. Komşu malik bu parseli daha sonra satın alarak ya da takasla kendi parseline katabilir.
Ne zaman gerekir?
Yoldan ihdası çoğu zaman ya bitişik parselin sahibi ya da belediye başlatır. Sık görülen durumlar:
- Parselinizin yanında kapanan bir yol varsa ve bu alanı parselinize katmak istiyorsanız. Önce alan ihdas edilir, sonra belediyeden satın alınarak (ya da belediye yola yer vermiş maliklerle takas yapabiliyorsa o yolla) parselinize tevhit edilir. Kanunun 17. maddesi bu satış ve değişimin esaslarını belirler.
- Parseliniz tek başına yapıya yetmiyorsa ve yanındaki yol fazlası eklendiğinde imar planındaki parsel biçimine kavuşuyorsa.
- Belediye kapanan yolu değerlendirmek istiyorsa: yapı adasına katmak, satmak ya da kendi hizmet alanında kullanmak için işi belediye başlatır.
- Güzergâhı değişen bir yolun ya da kapanan bir derenin eski yatağı tapuda sahipsiz bir boşluk bıraktıysa.
- İmar planı ile tapu arasındaki uyumsuzluk bir ruhsat ya da satış işlemini durduruyorsa.
Süreç kısaca şöyledir: önce imar durumu alınır, kapanan alanın planda neye ayrıldığı görülür. Sonra alan ölçülür ve ihdas haritası hazırlanır. Dosya belediyenin karar organına gider; onaydan sonra kadastro müdürlüğünde kontrol edilir ve tapuda tescil edilir. İhdas ile birlikte tevhit de isteniyorsa iki işlem çoğu zaman aynı dosyada yürür.
Süreç nasıl ilerler?
Belediyenin karar aşaması dosyanın en çok beklediği yerdir; takip bağlantınızdan görebilirsiniz.
- Sözleşme
- Belediyede imar durumu bekleniyorBelediye
- Dosya hazırlığı
- Belediye meclis/encümenindeBelediye
- Kadastro Müdürlüğü kontrolündeKadastro Müdürlüğü
- Tapu Müdürlüğü'nde tescildeTapu Müdürlüğü
- Teslim
Gerekli evraklar
İhdas edilen alanı satın almak istiyorsanız bitişik parselinizin tapu bilgisi de gerekir.
- Tapu senedi / tapu kaydı
- Kimlik fotokopisi
- Vekâletname (müşteri vekilse)Gerekirse
- SözleşmeGerekirse
- İmar durumu belgesi
- Meclis / encümen kararıGerekirse
Mevzuat dayanağı
- 3194 sayılı İmar Kanunu, 11. madde: Hazırlanan imar planı sınırları içindeki kadastral yolların ve meydanların, planın onayıyla bu niteliklerini kendiliğinden kaybettiğini ve planla getirilen kullanıma tabi olduğunu söyler.
- 2644 sayılı Tapu Kanunu, 21. madde: Köy ve belediye sınırları içindeki kapanmış yolların ve yol fazlalarının köy ya da belediye adına tescil edileceğini belirtir.
- 3194 sayılı İmar Kanunu, 17. madde: Belediyeye, kapanan ya da yönü değiştirilen yol ve meydanlardan kalan, tek başına yapıya elverişli olmayan parçaları bitişikteki arsa ya da bina sahibine bedel takdir ederek satma yetkisi verir; komşu almazsa parça hisselendirilip satılabilir. Tek başına yapıya elverişli parçalarda ise yeri kamu yararı için alınan kişilerin muvafakati hâlinde hak sahipliğine karşılık bedel takdiri ve gerekirse denklik sağlanarak değişim yapılabilir. Bedel takdiri ve itiraz yolları Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre yürür.
- 3194 sayılı İmar Kanunu, 16. madde: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ifraz ve tevhidin (ihdas edilen alanın komşu parsele katılması dahil) kanuna uygunluğunun belediye encümeni, bu sınırların dışında il idare kurulu tarafından onaylanmasını ve tapuya bildirilmesini düzenler.
- 3194 sayılı İmar Kanunu, 18. madde: Bir bölgede 18. madde uygulaması yapılıyorsa belediye, malik rızası aranmadan yol fazlalarını da birleştirmeye dâhil edebilir. Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik ayrıca, imar adasına denk gelen kadastro yollarının alan kazanmak amacıyla parselasyon planından önce ihdas edilemeyeceğini ve düzenleme sahasındaki kapanan yolların düzenleme ortaklık payı hesabında toplam alandan düşüldüğünü belirtir.
- 5393 sayılı Belediye Kanunu, 18. ve 34. maddeler: Taşınmaz mal satımına ve takasına belediye meclisi karar verir; encümen bu kararları uygular. Katalogdaki "meclis ya da encümen kararı" aşaması bu yüzden vardır.
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün tescile konu harita ve planların yapımı ve kontrolü genelgesi: Yoldan ihdas haritalarının (plan uygulamasında kapanan yolların, yol fazlalarının ve güzergâhı değişen yolların eski kısımlarının tescili için yapılan harita) yapım ve kontrol esaslarını düzenleyen güncel genelgedir.
Haritayı serbest harita mühendislik bürosunun mu, lisanslı büronun mu hazırlayacağı işin türüne, TKGM'nin güncel düzenlemelerine ve alanın bulunduğu yere göre değişir; Aveb Group iki tür işi de yürütür.
Süreyi neler etkiler?
- Belediyenin karar takvimi: Satış ya da takas da isteniyorsa önce meclis, sonra encümen kararı gerekebilir. İkisi de belli aralıklarla toplanır.
- Bedel takdiri: Alan satılacaksa bedeli idarenin komisyonu belirler. Bu, büronun etkileyebileceği bir aşama değildir.
- Alanın planda neye ayrıldığı: Kapanan yol planda yapı adasına değil de park ya da başka bir kamu alanına düşüyorsa ihdas yapılsa bile size satılamayabilir.
- Altyapı hatları: Kapanan yolun altından su, kanalizasyon, doğal gaz ya da elektrik hattı geçiyorsa ilgili kurumun görüşü ve gerekirse bir irtifak hakkı kurulması gerekebilir.
- Birden çok komşu: Alan iki ya da daha fazla parsele bitişikse kimin hangi kısmı alacağı netleşmeden iş ilerlemez.
- Kadastro kontrolü ve eski kayıtlar: Eski yolun sınırı kadastro paftasında belirsizse ek araştırma gerekir.
- Hisseli tapu: Bitişik parselde birden çok malik varsa tevhit için hepsinin rızası aranır.
Sık sorulan sorular
Parselimin önündeki kapanan yol kendiliğinden bana mı geçer?
Hayır. Planda yolun kapanması, o alanı bitişik malike kendiliğinden vermez. Alan önce parsel olarak ihdas edilir ve kamunun adına tescil edilir. Parselinize katmak için ayrıca satın alma ya da takas işlemi gerekir.
Yol fazlasını kim satın alabilir?
Kanun, tek başına yapıya elverişli olmayan parçaların bitişikteki arsa ya da bina sahibine bedel takdir edilerek satılmasını öngörür (3194 sayılı Kanun, 17. madde). Komşu takdir edilen bedelle almaktan vazgeçerse belediye parçayı hisselendirip satma yoluna gidebilir. Uygulamanın ayrıntısı belediyeye göre değişir.
Satış bedelini kim belirler?
Bedeli belediye ya da ilgili idare belirler; harita bürosu bedele karışmaz. Kanun, bu bedelin ve itiraz yollarının 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre belirleneceğini söyler (3194 sayılı Kanun, 17. madde).
İhdas ve tevhit aynı dosyada yapılabilir mi?
Çoğu zaman evet. İhdas edilen alan satın alındıktan sonra bitişik parselle birleştirilir; harita ve kontrol işlemleri tek dosyada yürüyebilir. Hangi sırayla ilerleneceğini belediyenin kararı ve kadastro müdürlüğünün uygulaması belirler; ihdasın birleştirme, ayırma ya da yola terkle birlikte yapıldığı durumlar için TKGM'nin ayrıca bir düzenlemesi bulunur ve biz dosyayı güncel düzenlemeye göre hazırlarız.
Yoldan ihdas ile yola terk arasındaki fark nedir?
Yönleri terstir. Yola terkte parselinizden yola alan gider. Yoldan ihdasta yol olmaktan çıkan alandan parsel oluşur ve bu parsel çoğu zaman bir komşu parsele katılır. Ayrıntılı karşılaştırma: Yola terk ve yoldan ihdas nedir?
İlgili hizmetler
- Yola terk: parselin yola düşen kısmını kamuya bırakmak.
- Tevhit: ihdas edilen alanı parselinize katmak.
- 18. madde uygulaması: yol fazlalarının da dahil olduğu toptan düzenleme.
- Rehber: Yola terk ve yoldan ihdas nedir?
Yanınızda kapanan bir yol mu var?
Parselinizin tapu bilgisini getirin; imar planında alanın neye ayrıldığına birlikte bakalım ve izlenecek yolu anlatalım.
Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.