İçeriğe geç
Aveb Group
Menü
Bizi arayın

18. madde uygulaması

18. madde uygulaması, imar planı olan bir bölgedeki parsellerin bir havuzda toplanıp plana uygun yeni imar parsellerine bölünerek sahiplerine yeniden dağıtılmasıdır.

18. madde uygulaması nedir?

  1. madde uygulaması, imar planı olan bir alandaki eski parselleri bir havuzda toplayıp plana uygun yeni parseller hâlinde sahiplerine geri dağıtma işidir. Halk arasında "parselasyon" ya da "imar uygulaması" da denir. Adını 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinden alır.

Tarla ve kadastro parselleri yola, parka, okula bakılmadan çizilmiştir. İmar planı ise o bölgede nerede yol, nerede yapı adası olacağını gösterir. İki harita üst üste konduğunda çoğu parselin bir kısmı yola, bir kısmı parka düşer; bazı parseller yapı yapılamayacak kadar küçük ya da biçimsiz kalır. 18. madde uygulamasında belediye, düzenleme sahasındaki parselleri birlikte ele alır, maliklerin tek tek onayını aramadan birleştirir, yeniden böler ve dağıtır.

Dağıtımdan önce her parselden aynı oranda alan kesilir. Buna düzenleme ortaklık payı (DOP) denir. DOP; yol, park, otopark, okul, ibadet yeri gibi bölgenin ortak ihtiyacı olan alanlar için ayrılır ve düzenlemenin arsaya kattığı değerin karşılığı sayılır. Kanun bu kesintiye bir üst sınır koyar: düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde kırk beşi.

Uygulama bittiğinde eski kadastro parsellerinin yerine imar parselleri gelir. Her malik, kesintiden sonra kalan payı oranında, mümkün olduğunca eski yerinde, müstakil ya da hisseli olarak yeni parsele yazılır.

Ne zaman gerekir?

  1. madde uygulamasını belediye yapar ya da bir harita bürosuna yaptırır; tek bir malik kendi başına başlatamaz. Yine de maliklerin işi bu süreçle sık sık kesişir:
  • Parselasyon planı yapılmamış bir bölgede arsanız varsa: İmar planı olan yerde ifraz ve tevhit, kural olarak parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. Böyle bir bölgede ilerlemenin olağan yolu 18. madde uygulamasıdır. Kanun, kamu yatırımları, koruma amaçlı imar planı olan alanlar gibi bazı durumları bu kuralın dışında tutar.
  • Malikler birlikte talep ederse: İmar planına uygun olması ve onaylayan idarenin uygun görmesi şartıyla, düzenleme sahası arsa payı oranına göre çoğunluğun talebiyle de belirlenebilir. Bu durumda parselasyon masraflarını talepte bulunan malikler karşılar.
  • Belediye ya da malikler bir harita mühendisini yetkilendirirse: Parselasyon planını idarenin ya da taşınmaz sahiplerinin yetkilendirdiği harita mühendisi hazırlar; idare kontrol eder ve karar organının onayına sunar.
  • Askıdaki planı anlamak istiyorsanız: Askıya çıkan paftayı ve dağıtım cetvelini okumak, kesilen payı ve size verilen yeri kontrol etmek, itiraz edip etmemeye karar vermek için bağımsız bir harita mühendisinin görüşü işinize yarar.
  • Hisseli bir arazide payınızı ayırmak istiyorsanız: Uygulama sırasında hisseli araziler hissedarların rızasıyla ya da idarenin tespit ettiği fiili kullanıma göre müstakil parsele dönüştürülebilir. Bunun için asgari parsel büyüklüğünün sağlanması gerekir.

Süreç kısaca şöyledir: mülkiyet ve mevcut durum araştırılır, düzenleme sınırı belirlenir, DOP hesaplanır, parseller oluşturulup dağıtım cetvelleri hazırlanır. Plan belediyenin karar organında onaylanır ve askıya çıkar. İtirazlar değerlendirildikten sonra kesinleşen plan kadastro müdürlüğünde kontrol edilir ve tapuda tescil edilir.

Süreç nasıl ilerler?

Uygulama belediyenin sürecidir; aşamaların çoğu kurumda geçer.

  1. Sözleşme
  2. Mülkiyet & halihazır araştırmasıTapu Müdürlüğü
  3. Düzenleme sınırı
  4. DOP hesabı
  5. Dağıtım cetvelleri
  6. Belediyede askıdaBelediye
  7. İtirazlar & düzeltme
  8. Belediye encümenindeBelediye
  9. Kadastro Müdürlüğü kontrolündeKadastro Müdürlüğü
  10. Tapu Müdürlüğü'nde tescildeTapu Müdürlüğü
  11. Teslim

Gerekli evraklar

Askıdaki plana bakarken tapunuzu ve varsa eski çap ya da krokilerinizi yanınızda bulundurun.

  • Tapu senedi / tapu kaydı
  • Kimlik fotokopisi
  • Vekâletname (müşteri vekilse)Gerekirse
  • SözleşmeGerekirse
  • İmar planı
  • Mülkiyet listesiGerekirse
  • Askı tutanaklarıGerekirse
  • Encümen kararıGerekirse

Mevzuat dayanağı

  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 18. madde (2019 ve 2024'te çeşitli kanunlarla değişmiştir): Belediyeye, imar sınırı içindeki arsa ve arazileri maliklerin onayını aramadan birleştirme, plana uygun yeniden bölme ve dağıtma yetkisi verir. DOP'u, üst sınırını ve hangi kamu alanları için kullanılabileceğini sayar. Bir parselden kural olarak bir kez DOP alınacağını, daha önce terk edilen alanların sonraki uygulamada hesaba katılacağını ve yeni parselin öncelikle eski yerinden verileceğini düzenler.
  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 19. madde: Parselasyon planının encümen onayıyla yürürlüğe gireceğini, bir ay askıda kalacağını, sonra kesinleşip tapuya resen tescil edileceğini söyler.
  • Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik (2020'de yayımlandı, 2025'te değişti): Uygulamanın ayrıntısını verir. Düzenleme sahasının belirlenmesi (m.9), DOP üst sınırı ve kamu alanları (m.14), mevcut yapılar ve bedele dönüştürme (m.16 ve m.18), parsellerin oluşturulması ve dağıtımı (m.17), planın onayı (m.25), otuz günlük askı ile internet ve e-Devlet üzerinden bildirim (m.26), malik talebiyle düzenleme sahası (m.27), kadastro kontrolü (m.28 ve m.29) burada düzenlenir. Kanundaki "bir ay" ile yönetmelikteki "otuz gün" aynı askı süresidir.
  • Büyükşehirlerde onay: Yönetmelik, parselasyon planını ilçe belediyesi yapıyorsa hem ilçe hem büyükşehir belediyesi encümen kararını arar.

Parselasyon planını idarenin ya da maliklerin yetkilendirdiği harita mühendisi hazırlar; plan önce idarede, sonra kadastro müdürlüğünde kontrol edilir. Bu işi hangi büronun yapacağı idarenin yetkilendirmesine ve parselin bulunduğu yere göre değişebilir.

Süreyi neler etkiler?

  1. madde uygulaması, büronun tek başına yürüttüğü bir iş değildir; süreyi çoğunlukla kurumlar ve maliklerin durumu belirler.
  • Düzenleme sahasının büyüklüğü: Parsel ve malik sayısı arttıkça mülkiyet araştırması ve dağıtım uzar.
  • Mülkiyet sorunları: Mirasçılara geçmemiş kayıtlar, eski şerhler, tapuda kaydı olmayan alanlar ek araştırma ister.
  • Mevcut yapılar: Korunacak yapıların bir parselde toplanması, kamu alanına düşen yapıların bedel işlemleri dağıtımı zorlaştırır.
  • İmar planındaki değişiklik ya da dava: Plan değişirse ya da iptal davası açılırsa uygulama bekler.
  • Askıya gelen itirazlar: İtirazlar uygun bulunursa plan düzeltilir ve süreç yeniden başlayabilir.
  • Onay katmanları: Büyükşehirlerde iki encümenden geçmek gerekebilir.
  • Kadastro kontrolü: Kadastro paftası ile plan arasında koordinat uyumsuzluğu varsa önce giderilir.

Sık sorulan sorular

Düzenleme ortaklık payı neden kesiliyor, karşılığında ne alıyorum?

Kesilen alan yol, park, okul gibi bölgenin ortak alanlarına gider. Karşılığında elinize plana uygun, yola cepheli, ruhsat alınabilir bir imar parseli geçer. Kanun, DOP'u düzenlemenin yarattığı değer artışının karşılığı olarak tanımlar.

Kesinti yüzde kırk beşi aşabilir mi?

DOP olarak alınan pay bu sınırı aşamaz. Bölgedeki kamu alanları DOP ile karşılanamıyorsa geri kalan kısım sizden DOP olarak kesilmez. Önce Hazine ya da belediye alanlarından karşılanır; yetmezse imar hakkı aktarımı, trampa, satın alma ya da kamulaştırma gibi kanunda sayılan yollara gidilir. Kamulaştırma söz konusuysa bedeli idare öder.

Daha önce yola terk yaptım. Yine kesinti yapılır mı?

Kanun, parselasyondan önce ifraz ya da tevhitle yola veya başka bir kamu alanına bırakılmış alanların hesaba katılmasını ister. Yeni uygulamada yalnız eksik kalan fark kadar kesinti yapılır. Terk belgeleriniz bu yüzden önemlidir. Bkz. yola terk.

Bana verilen parsel eski yerimde olmazsa ne olur?

Kanun ve yönetmelik, yeni parselin öncelikle eski yerinizden, olmuyorsa en yakın uygun yerden verilmesini öngörür. Eski yeriniz yola ya da parka düştüyse başka bir yerden pay verilir. Yerinize itirazınız varsa bunu askı süresi içinde bildirmeniz gerekir.

Askıya nasıl itiraz edilir?

Askı süresi içinde planı onaylayan idareye yazılı olarak ya da yönetmelikte sayılan elektronik sistem üzerinden itiraz edilir. Hangi yolun açık olduğunu askı ilanından ya da idareden öğrenebilirsiniz. İdare itirazı değerlendirir; uygun bulursa planı düzeltir. Kesinleşen plana karşı yargı yolu açıktır; dava açma süresi için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.

Arsamda bina var. Uygulamada ne olur?

Plana ve mevzuata göre korunmasında sakınca olmayan yapılar ölçülür ve mümkünse tek başına bir imar parselinde bırakılır. Kamu alanına düşen yapılar ise bedeli ödenerek kaldırılır. Yapı yüzünden DOP alınamıyorsa bu pay bedele dönüştürülebilir.

İlgili hizmetler

Askıda planınız mı var?

Askı paftasını ve tapunuzu getirin; size verilen parseli ve kesilen payı birlikte okuyalım.

Teklif isteyin

Son gözden geçirme: . Bu sayfa harita mühendisimiz tarafından gözden geçirildi.

Aveb Group, inşaat, harita, mühendislik

Gökçek Medya

18. madde uygulaması ve DOP nedir? Kayseri